Mahalia Jackson – Down by the riverside

Nina Simone – Four women

თანამოსასმენი

 

(როგორც ჩემს მეგობარს უყვარს ხოლმე თქმა)2

 

ჰოდა, როგორც ფოლკნერი ამბობდა, სამყაროსეული დრო ჩვენი (ადამიანური) თვალისთვის სამი მთავარი საფეხურისგან შედგება. ესენია წინასწარმეტყველება (ანუ ხარება), ხსოვნა (ანუ მოლოდინი ან არმოლოდინი) და ცოდნა (ანუ დადასტურება) და რომ ამ სამთაგან სამყაროსთვის პირველია უმნიშვნელოვანესი, ხოლო კაცთათვის - უკანასკნელი.3

 

ჰოდა, მე მორწმუნე კაცი ვარ და მჯერა, რომ მწერლები, ყველანი - ცუდებიც, კარგებიც, ცუდზე უკეთესებიც და კარგზე უარესებიც, უკეთესზე უკეთესებიც და უარესზე უარესებიც და გენიოსებიც და უკვდავებიც და... წლების წინ უკვე დაწერილი წიგნების პერსონაჟთა რეინკარნაციები არიან.

 

ჰოდა, მორისონის სიკვდილი არ მწყენია, გულის გულში გამიხარდა კიდეც. აქამდე ყველაფერი მისგან შექმნილი, სულ ცოტათი, სულ ოდნავ და არცთუ ოდნავ ჩვენ ხომ გვეკუთვნოდა, სხვებს, დანარჩენებს, მაგრამ მასაც ეკუთვნოდა, მას, როგორც ტონის - მას, ვინც დიდ ქართველ პოეტს ამ ოცდაათიოდე წლის წინ კაცი ეგონა4 -მისი ხორცის ნაწილიც იყო, ამიერიდან კი სამუდამოდ სუყველაფერი, ყველა სიტყვა, ყველა პაუზა, ყველა მოძრაობა, მხოლოდ და მხოლოდ, ერთპიროვნულად და განუყოფლად ჩვენია, უკვე დაბადებულების და ჯერდაუბადებლების.

 

ჰოდა, ერთადერთი იმათი მშურს, იმ ხალხის, უცნობების, ვინც მოესწრება, სხვა ცხოვრებაში როგორ იშვებიან მორისონის გმირები ხელახლა, სათითაოდ, ოღონდ მწერლებად იშვებიან და მოყვებიან და დაწერენ და დაწერენ და მოყვებიან და…რას არ მივცემდი, ოღონდ სულას ბებიის, ცალფეხა ევას დაწერილი წიგნები წამეკითხა.5

 

ჰოდა, მორისონი ლიტერატურის ახდენილი წინასწარმეტყველებაა, გაცხადებული, ჩვენი ცოდნაა, ჩვენი დადასტურებაა. თავადაც უთქვამს ეგრეაო და არა მხოლოდ უთქვამს. ამ სამიოდე ათასი წლის წინ, ერთ ცნობილ ჰიმნში6 (თუ ფსალმუნში თუ ლექსში) იმღერეს მასზე და ო, როგორ იმღერეს.

 

ჰოდა, თუ ოდესმე გზისაგან დაღლილს ვინმე მავანი გულუბრყვილოდ და ჩაძიებით შეგვეკითხება, ვინ არისო ტონი მორისონი7, რა დაწერაო, რა უნდოდაო, ჩვენ შეგვიძლია წინასწარმეტყველის სიტყვებით ვუთხრათ (ოღონდ, ჩემი აზრით, აუცილებლად ლათინურად): Nigra sum sed formosa8 და მერე როგორც ტექსტშია. და, თუ მაინცდამაინც, თუ არ ეყო მსმენელს, იქნებ ლიტერატურის დიდი მოგვის სიტყვებიც დავუმტოთ (ოღონდ, ჩემი აზრით, აუცილებლად ფრანგულად): Je suis noir mais je suis roi9 და მერე ამჯერადაც როგორც ტექსტშია.

 

ჰოდა, ლიტერატურას მოუკვდა თავისი სულამითი, მოუკვდა, რათა აწ უკვე ჭეშმარიტად და სამუდამოდ და განუყოფლად და... ჩვენი (სხვების) გამხდარიყო. ჩვენ კი ისღა დაგვრჩენია, სევდისაგან გულმოკლულები პანაშვიდიდან მივბრუნდეთ შინ და როგორც მორისონის უბრწყინვალესი რომანის პირველ სცენაში ხდება, ერთადერთი მოლაპარაკე თითიყუში გავუშვათ გარეთ. თუთიყუში, რომელმაც (თავის მხრივ) ერთადერთი ფრაზა იცის: I love you10.

 

ქართულ ენაზე თარგმნილი და გამოცემულია ნობელის პრემიის ლაურეატი მწერლის, ტონი მორისონის 4 წიგნი: „ქებათა ქება სოლომონისა“ (Song of Solomon; 1977), „ყველაზე ცისფერი თვალი“ (The Bluest Eye; 1970), საყვარელი (Beloved; 1987) და წყალობა (A Mercy; 2007) გამომცემლობა პალიტრა L-ის მიერ.

1 სათაურს ორმაგი დატვირთვა აქვს, იგი, ერთი მხრივ, ბიბლიურ ტექსტზე მიანიშნებს მკითხველს, ხოლო, მეორე მხრივ, შეახსენებს მას ტონი მორისონის ბრწყინვალე რომანს ,,Song of Solomon .

 

2 წანამძღვარიც ორმაგი დატვირთვისაა - ერთი მხრივ, ჩემი ორი ძვირფასი მეგობარი თავის ნაწერებს ხშირად აახლებს ხოლმე ამგვარ მითითებებს, ყოველთვის მშურდა მათი. ერთმა ჯაზის მოსმენა მასწავლა, მეორემ -ბლუზის. მეორე მხრივ კი, ტონი მორისონი თავის რომანებში სწორედ ამ ორ მუსიკალურ მიმდინარეობს მისდევს და იყენებს და ლიტერატურის ენაზე თარგმნის. ამ წანამძღვრით მინდოდა ჩემი შურიც გამეცხადებინა და მორისონის სტილიც შემეხსენებინა მკითხველისთვის.

 

3პირველი აბზაციც ორმაგი დატვირთვისაა, კერძოდ, ერთი მხრივ, იგი ფოლკნერის რომანის ,,აგვისტოს ნათელის შეხსენებას ისახავს მიზნად და იმ ამბისა, რომ ამერიკულ ლიტერატურაში მორისონს სწორედ ფოლკნერი ლიტერატურულ მემმკვიდრედ მიიჩნევენ, მეორე მხრივ კი მსურდა ,,ახალი აღთქმის ფოლკნერისეული ინტერპრეტაცია შემეთავზებინა მკითხველისთვის.

 

4მესამე აბზაცში დიდი ქართველი პოეტი ტარიელ ჭანტურიაა, ქართული ლიტერატურული ლეგენდის მიხედვით, მორისონისთვის ნობელის პრემიის მინიჭების შემდეგ, სწორედ მას უხუმრია, მე ეგ კარგა ხანს კაცი მეგონაო.

 

5მომდევნო აბზაცში მინდოდა, მკითხველისთვის მორისონის რომანი ,,Sula შემეხსენებინა, ეგ მორისონის პირველი წიგნი იყო, რომელიც უნივერსიტეტის ამერიკულ ბიბლიოთეკაში შემხვდა (მაშინ აირექსის ბიბლიოთეკას ვეძახდით) და სამუდამოდ მომაჯადოვა. ცალფეხა ბებია ევა, სწორედ ამ რომანის ერთ-ერთი მთავარი პერსონაჟია. ჰოდა, კიდევ, ჩემთვის მორისონი თავის პერსონაჟთაგან ყველაზე მეტად სწორედ ამ ევას ჰგავს.

 

6ცნობილ ჰიმნში (თუ ფსალმუნში, თუ ლექსში) ბიბლიური ტექსტი, სოლომონის ,,ქებათა ქება იგულისხმება.

 

7ბოლოს წინა აბზაცის პირველი ფრაზა სამმაგი დატვირთვისაა. ერთი მხრივ, ეს ციტატაა ჰომეროსის ,,ოდისეადან, კერძოდ, ბრმა ტირესიასის ჰადესში წარმოთქმული წინასწარმეტყველებიდან, რომლის მიხედვითაც ოდისევსის გზა დასრულდება სწორედ მაშინ, როცა მას, მხარზე ნიჩაბგადებულს, უცნობი ჰკითხავს, ეგ რა ბარი გაგიდია, უცხოელო, მხარზეო. ამ ფრაზის ლიტერატურულ ინტერპრეტაციას ახლა არ მოვყვები. მეორე მხრივ, ეს ფრაზა მკითხველს ლუი არმსტრონგის ცნობილ ნათქვამს შეახსენებს, თუ კითხულობ, რა არის ჯაზი, .. ვერც გაგიგია და ვერც ვერაფერს გაიგებო. მესამე მხრივ კი, მკითხველს შეახსენებს ტონი მორისონის ჭკუიდან შემშლელ და ჩემს კიდევ ერთ უსაყვარლეს რომანს ,,Jazz.

 

8Nigra sum sed formosa - ციტატაა, კვლავაც სოლომონის ,,ქებათა ქებადან, სულამითი ამბობს, ,,შავ ვარ მე და შუენიერ. თარგმანის უცნაურ თავისებურებაზე, პასუხს მე ნუ მომთხოვთ

 

9Je suis noir mais je suis roi - ესეც ციტატაა, ასე იწყება დიდი ფრანგი მწერლის მიშელ ტურნიეს რომანი ,,კასპარი, მელქიორი და ბალთაზარი. და რადგან რომანი სწორედ ქრისტეს თაყვანისმცემელ მოგვებზე გვიამბობს, ჩემგან ნახსენები დიდი მოგვიც თავად ავტორი, მიშელ ტურნიეა.

 

10უკანასკნელი ფრაზაც ციტატაა, ამჯერადაც ტონი მორისონის რომანიდან ,,Jazz, სწორედ ამ სიტყვებით სრულდება ამ ბრწყინვალე რომანის პირველი სცენა და, როგორც ჟან ჟენე იტყოდა (პრუსტის შესახებ, მაგრამ, ჩემი ჭკუით, მორისონზეც თავისუფლად შეიძლებოდა ეთქვა), მკითხველს ისღა დარჩენია, წიგნი დახუროს და მერე რაც შეიძლება დიდხანს გამოიზოგოს, რადგან სრულიად ცხადია, რომ აწი და აწი სულ უკეთესი და უკეთესი იქნება.

2019-10-30 11:50:39

ბიბ­ლი­ის შე­სა­ხებ ნათ­ქვა­მია, რომ ის კა­ცობ­რი­ო­ბის ის­ტო­რი­ა­ში ყვე­ლა­ზე გავ­ლე­ნი­ა­ნი კრე­ბუ­ლია. მისი გავ­ლე­ნა ლი­ტე­რა­ტუ­რა­ზე, კი­ნე­მა­ტოგ­რა­ფი­ა­ზე, თე­ატრზე, მუ­სი­კა­ზე და მხატ­ვრო­ბა­ზე უსა­ზღვროა. ეს არის წიგ­ნი, რომ­ლის გა­რე­შეც წარ­მო­უდ­გე­ნე­ლია ხე­ლოვ­ნე­ბა და კულ­ტუ­რა.

ამ გავ­ლე­ნებ­ზე სხვა­დას­ხვა სფე­როს პრო­ფე­სი­ო­ნა­ლებს ვე­სა­უბ­რეთ. ჩვე­ნი რეს­პონ­დენ­ტე­ბი რე­ჟი­სო­რი ლე­ვან წუ­ლა­ძე (ჭოლა), ლი­ტე­რა­ტო­რი ლე­ვან ბერ­ძე­ნიშ­ვი­ლი, მხატ­ვა­რი გია გუ­გუშ­ვი­ლი, მუ­სი­კო­სი და­ვით ევ­გე­ნი­ძე და კი­ნომ­ცოდ­ნე ლელა ოჩი­ა­უ­რი არი­ან.

ლე­ვან წუ­ლა­ძე, რე­ჟი­სო­რი: "ბიბ­ლი­ა­ში მთე­ლი დრა­მა­ტურ­გი­აა მოქ­ცე­უ­ლი. არის ასე­თი თე­ო­რია, რომ დე­და­მი­წა­ზე არ­სე­ბუ­ლი ყვე­ლა სი­უ­ჟე­ტი, შე­იძ­ლე­ბა 30-33 სი­უ­ჟე­ტამ­დე და­ვიყ­ვა­ნოთ და თი­თო­ე­უ­ლი ეს სი­უ­ჟე­ტი ბიბ­ლი­ა­შია. თუ ან­ტი­კურ ხა­ნას არ ჩავ­თვლით, სი­უ­ჟე­ტე­ბი მთლი­ა­ნად ძვე­ლი და ახა­ლი აღ­თქმი­დან არის. ეს ორი წიგ­ნი იყო ევ­რო­პუ­ლი კულ­ტუ­რის მა­ცო­ცხლე­ბე­ლი. ეს ყვე­ლა­ფე­რი სრუ­ლი­ად ხე­ლოვ­ნე­ბას ეხე­ბა და არა მხო­ლოდ - თე­ატრს. აღორ­ძი­ნე­ბის პე­რი­ოდ­მა კი ძვე­ლი და ახა­ლი აღ­თქმის სი­უ­ჟე­ტე­ბის სინ­თე­ზი მო­ახ­დი­ნა და და­ი­ბა­და ახა­ლი ევ­რო­პუ­ლი ხე­ლოვ­ნე­ბა. თე­ატ­რში ბიბ­ლი­ის პერ­სო­ნა­ჟე­ბი პირ­და­პირ არი­ან გა­ცო­ცხლე­ბუ­ლე­ბი. შექ­სპი­რიც კი ბევრ სი­უ­ჟეტს იღებ­და ბიბ­ლი­ი­დან და მერე ამუ­შა­ვებ­და. მა­გა­ლი­თად, ბიბ­ლი­უ­რი სი­უ­ჟე­ტია ვე­ნე­ცი­ე­ლი ვაჭ­რის რამ­დე­ნი­მე ეპი­ზო­დი, სცე­ნა­ზეა გად­მო­ტა­ნი­ლი წმინ­და­ნე­ბის ცხოვ­რე­ბაც, სი­უ­ჟე­ტად და პი­ე­სად არის ქცე­უ­ლი ახა­ლი აღ­ქთ­მის თით­ქმის ყვე­ლა არა­კი. მე, პი­რა­დად, ყვე­ლა­ზე დიდი შე­ხე­ბა ბიბ­ლი­ურ სი­უ­ჟეტ­თან დოს­ტო­ევ­სკის „და­ნა­შა­უ­ლი და სას­ჯე­ლის“ დად­გმის დროს მქონ­და. ეს პი­ე­სა სა­ბერ­ძენთში დავ­დგი.“

ლე­ვან ბერ­ძე­ნიშ­ვი­ლი, ლი­ტე­რა­ტუ­რათმცო­დე: "მსოფ­ლი­ო­ში ძნე­ლად მო­ი­ძებ­ნე­ბა ისე­თი წიგ­ნი, რო­მელ­საც ლი­ტე­რა­ტუ­რა­ზე იმა­ზე მეტი გავ­ლე­ნა ჰქონ­დეს, ვიდ­რე ბიბ­ლი­ას აქვს. ამ შემ­თხვე­ვა­ში მხო­ლოდ ჰო­მე­რო­სი თუ შე­ე­ჯიბ­რე­ბა და ისიც ძა­ლი­ან პი­რო­ბი­თად. თო­მას მან­მა, რო­მე­ლიც აქ­ტი­უ­რად იყე­ნებს ბიბ­ლი­ურ სი­უ­ჟე­ტებს, თქვა, რომ მსოფ­ლიო ლი­ტე­რა­ტუ­რა არის ორგვა­რი: ბიბ­ლი­უ­რი და ჰო­მე­რო­სუ­ლი. ბიბ­ლი­უ­რი ლი­ტე­რა­ტუ­რა არის უფრო მუქი, სევ­დი­ა­ნი, პე­სი­მის­ტუ­რი. შე­და­რე­ბით უფრო ნა­თე­ლი კი ჰო­მე­რო­სუ­ლი ლი­ტე­რა­ტუ­რაა. მისი კლა­სი­ფი­კა­ცი­ით, მა­გა­ლი­თად, დოს­ტო­ევ­სკი ბიბ­ლი­უ­რია, ტოლსტოი კი ჰო­მე­რო­სუ­ლი. ამის მი­ხედ­ვით თუ ვიმ­სჯე­ლებთ, ფაქ­ტობ­რი­ვად, მსოფ­ლიო ლი­ტე­რა­ტუ­რის ნა­ხე­ვა­რი ბიბ­ლი­ის გავ­ლე­ნით არის შექ­მნი­ლი. ბიბ­ლი­უ­რი ლი­ტე­რა­ტუ­რაც, თა­ვის მხრივ, ორი სა­ხი­საა. პირ­ვე­ლი - ეს არის უშუ­ა­ლოდ ბიბ­ლი­უ­რი სი­უ­ჟე­ტე­ბი, მა­გა­ლი­თად, რო­გო­რი­ცაა თო­მას მა­ნის „იო­სე­ბი და მისი ძმე­ბი“. ეს ნა­წარ­მო­ე­ბი სრუ­ლად ბიბ­ლი­ი­დან არის აღე­ბუ­ლი და გა­და­აზ­რე­ბუ­ლი. ბოლო პე­რი­ოდ­ში და­ი­წე­რა უამ­რა­ვი სა­ხა­რე­ბა, მა­გა­ლი­თად, შმი­ტის „პი­ლა­ტეს სა­ხა­რე­ბა“, სა­რა­მა­გუს „იე­სოს სა­ხა­რე­ბა“. მე­ო­რე მხრივ, არ­სე­ბობს ლი­ტე­რა­ტუ­რა, რო­მელ­შიც ბიბ­ლი­ის ეპი­ზო­დე­ბი პირ­და­პირ კი არ არის გა­და­ტა­ნი­ლი, არა­მედ არა­პირ­და­პირ გავ­ლე­ნას გა­ნიც­დის. გა­ნათ­ლე­ბუ­ლი მწე­რა­ლი ბიბ­ლი­ის ძი­ე­ბი­სა და მი­ნიშ­ნე­ბე­ბის გა­რე­შე წიგნს ვერ და­წერს.

ბიბ­ლი­ის გა­რე­შე არა­ფე­რი არ­სე­ბობს და ეს მარ­ტო ლი­ტე­რა­ტუ­რას არ ეხე­ბა. ასეა მხატ­ვრო­ბა­სა და ხე­ლოვ­ნე­ბის სხვა მი­მარ­თუ­ლე­ბებ­შიც. ბიბ­ლი­ის გა­რე­შე არც სერ­ვან­ტე­სია და არც შექ­სპი­რი, რო­მე­ლიც ვი­თომ თა­ვი­სუ­ფა­ლი უნდა ყო­ფი­ლი­ყო მსგავ­სი გავ­ლე­ნის­გან. ლი­ტე­რა­ტუ­რის ნა­წი­ლი სავ­სეა ფა­რუ­ლი ბიბ­ლი­უ­რი მი­ნიშ­ნე­ბე­ბით, რო­მელ­საც ხში­რად მწე­რა­ლი ვერც კი წვდე­ბა. ბიბ­ლია ის­ტო­რი­ის ქმნაა. ლი­ტე­რა­ტუ­რა კი ბიბ­ლი­ა­სა­ვით ქმნის ის­ტო­რი­ას.

გერ­მა­ნი­ის პრე­ზი­დენ­ტმა ჰო­ის­მა თქვა, რომ ევ­რო­პუ­ლი ცი­ვი­ლი­ზა­ცია 3 რა­ღა­ცა­ზე დგას. ესე­ნია: აკ­რო­პო­ლი­სი, კა­პი­ტო­ლი­უ­მი და გოლ­გო­თა, ანუ ქრის­ტი­ა­ნო­ბა. სწო­რედ ეს არის ევ­რო­პუ­ლი კულ­ტუ­რის სა­ფუძ­ვე­ლი, რო­მე­ლიც არ მო­ი­ცავს ან­ტი­კუ­რო­ბას. ან­ტი­კუ­რო­ბი­სა და ბიბ­ლი­ის შეხ­ვედ­რით კი მი­ვი­ღეთ გან­ვი­თა­რე­ბის უმაღ­ლე­სი წერ­ტი­ლი, აღორ­ძი­ნე­ბის ხანა.

ლევან

გია გუ­გუშ­ვი­ლი, მხატ­ვა­რი: „ბიბ­ლია და მხატ­ვრო­ბა.. ეს არის ხე­ლოვ­ნე­ბა­ში შთა­გო­ნე­ბის უწყვე­ტი წყა­რო!.. სა­ინ­ტე­რე­სო და მრა­ვალ­ფე­რო­ვა­ნი. ძვე­ლი და ახა­ლი... კლა­სი­კა და მო­დერ­ნი... მე ყო­ველ­თვის ვი­მე­ო­რებ, რომ არ­სე­ბობს რე­ლი­გია, არ­სე­ბობს ხე­ლოვ­ნე­ბა! ყვე­ლა­ზე სა­ინ­ტე­რე­სო კი ის გახ­ლავთ, რომ, მი­უ­ხე­და­ვად „კა­ნო­ნი­კუ­რად აღ­წე­რი­ლი“ და და­სუ­რა­თე­ბუ­ლი უამ­რა­ვი ქმნი­ლე­ბი­სა, ის უფრო მრა­ვალ­ფე­რო­ვა­ნი გახ­და! თა­ნა­მედ­რო­ვე არტი ხომ „ძვე­ლი მიგ­ნე­ბე­ბის“ სხვა სა­მე­ტყვე­ლი ენით ამ სიღ­რმე­ებს ინარ­ჩუ­ნებს... დიახ, ბიბ­ლია გვას­წავ­ლის და გვა­თა­ვი­სუფ­ლებს!“

დათო ევ­გე­ნი­ძე, მუ­სი­კო­სი: „ბიბ­ლი­ის გავ­ლე­ნა მუ­სი­კა­ზე“ - ეს სი­ტყვე­ბი თით­ქოს პა­ტა­რაა და რე­ა­ლო­ბას შე­სა­ბა­მი­სად ვერ გა­მო­ხა­ტავს. ბიბ­ლი­ის გა­რე­შე არც ერთი გე­ნი­ა­ლუ­რი მუ­სი­კო­სი არ არ­სე­ბობს. რი­ტუ­ა­ლურ მუ­სი­კა­ზე რომ არ ვი­სა­უბ­როთ, ჩვე­უ­ლებ­რი­ვი, სა­ე­რო მუ­სი­კაც გაჟ­ღენ­თი­ლია ბიბ­ლი­ით. ამ წიგ­ნით საზ­რდო­ობს მთე­ლი სამ­ყა­რო. ძვე­ლი აღ­თქმა ახ­ლო­საა არაქ­რის­ტი­ა­ნებ­თან, ქრის­ტი­ა­ნე­ბის­თვის კი ორი­ვე წიგ­ნი საღვთო წიგ­ნია. ბიბ­ლია ადა­მი­ა­ნის ფსი­ქო­ლო­გი­ურ და ემო­ცი­ურ მდგო­მა­რე­ო­ბა­ზე მოქ­მე­დებს. მუ­სი­კოს­მა შე­იძ­ლე­ბა 5 პრე­ლუ­დია და­წე­როს, რო­მე­ლიც არ არის ფორ­მით რი­ტუ­ა­ლუ­რი და ეკ­ლე­სი­უ­რი, მაგ­რამ ის მა­ინც გან­მსჭვა­ლუ­ლია ბიბ­ლი­ით.

მე, პი­რა­დად, 18 წლის ასაკ­ში დავ­წე­რე „ვარ­დი სი­ლა­ში“, რო­მე­ლიც რექ­ვი­ე­მი არ არის, მაგ­რამ ძა­ლი­ან არის ბიბ­ლი­ით გან­მსჭვა­ლუ­ლი. ჩემი დის ხსოვ­ნი­სად­მი მი­ძღვნი­ლი ნა­წარ­მო­ე­ბია. ასე­ვე, და­ვით აღ­მა­შე­ნებ­ლის ნა­წარ­მო­ე­ბის მი­ხედ­ვით და­წე­რი­ლი მაქვს „გა­ლო­ბა­ნი სი­ნა­ნუ­ლი­სა­ნი“. ჭეშ­მა­რი­ტი ხე­ლო­ვა­ნი მხო­ლოდ მუ­სი­კა­ში კი არა, სა­ერ­თოდ ხე­ლოვ­ნე­ბა­ში არ არ­სე­ბობს ამ გე­ნი­ა­ლუ­რი წიგ­ნის გა­რე­შე.

ბიბლია

ლელა ოჩი­­­რი, კი­ნომ­ცოდ­ნე: პირ­ველ რიგ­ში, უნდა ვთქვათ, რომ ბიბ­ლი­ას არა მხო­ლოდ კი­ნო­ზე, არა­მედ ხე­ლოვ­ნე­ბა­ზე აქვს ძა­ლი­ან დიდი გავ­ლე­ნა. აქ იგუ­ლის­ხმე­ბა ორი­ვე, რო­გორც ძვე­ლი, ისე ახა­ლი აღ­თქმა. თით­ქმის ყვე­ლა თემა, თით­ქმის ყვე­ლა სი­უ­ჟე­ტი, რო­გო­რი ინ­ტერპრე­ტი­რე­ბუ­ლი და რო­გო­რი და­შო­რე­ბუ­ლიც უნდა იყოს პირ­ველ­წყა­როს, მა­ინც ბიბ­ლი­ის დიდი გავ­ლე­ნის ქვე­შაა. ყვე­ლა ის­ტო­რია, რო­მე­ლიც კი­ნე­მა­ტოგ­რაფ­ში არ­სე­ბობს, ბიბ­ლი­უ­რი სი­უ­ჟე­ტე­ბი­და­ნაა ამოზ­რდი­ლი.

ამ მი­მარ­თუ­ლე­ბით ყვე­ლა­ზე დიდი აღ­ზე­ვე­ბის პე­რი­ო­დი იყო მე­ო­რე მსოფ­ლიო ომის შემ­დგო­მი პე­რი­ო­დი­დან 60-იანი წლე­ბის ბო­ლომ­დე. ამ პე­რი­ოდ­ში, ზო­გა­დად, კინო გა­ნიც­დი­და ძა­ლი­ან დიდ აღ­მავ­ლო­ბას. და ამ პე­რი­ოდ­ში­ვე ევ­რო­პუ­ლი და არა მხო­ლოდ ევ­რო­პუ­ლი კინო და­უბ­რუნ­და პირ­ველ­სა­წყისს, სა­ი­და­ნაც იწყე­ბა ყვე­ლა­ფე­რი. გა­ნად­გუ­რე­ბუ­ლი და კრი­ზი­სის ეპო­ქა­ში მყო­ფი სა­ზო­გა­დო­ე­ბა ეძებს გა­მო­სა­ვალს. ლი­ტე­რა­ტუ­რა­ში დად­გა ეგ­ზის­ტენ­ცი­ა­ლიზ­მის ხანა და მერე ამ ყვე­ლა­ფერ­მა კი­ნო­ში გა­და­ი­ნაც­ვლა. სუ­ლი­ე­რი სიმ­შვი­დის ძი­ე­ბის გზე­ბი ბიბ­ლი­ურ სი­უ­ჟე­ტებს და­უბ­რუნ­დნენ, იმ საყ­რდე­ნებს, რომ­ლე­ბიც ბიბ­ლი­ა­შია. სწო­რედ ამი­ტომ მე-20 სა­უ­კუ­ნის ადა­მი­ა­ნის ცხოვ­რე­ბა უფრო იმე­დი­ა­ნია და მო­მავ­ლის ხსნას­თან არის და­კავ­ში­რე­ბუ­ლი.“

გა­ნუ­ზომ­ლად მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნია, თი­თო­ე­ულ­მა ადა­მი­ან­მა არა მხო­ლოდ წა­ი­კი­თხოს, არა­მედ ეცა­დოს, გა­ი­აზ­როს ბიბ­ლი­ის ტექ­სტი, რაც ობი­ექ­ტურ სირ­თუ­ლე­ებ­თან არის და­კავ­ში­რე­ბუ­ლი. სწო­რედ ამი­ტომ გა­მომ­ცემ­ლო­ბა „პა­ლიტ­რა L“ გა­მოს­ცემს ბიბ­ლი­ას გან­მარ­ტე­ბე­ბით. პრო­ექ­ტი 15 ტო­მის გა­მო­ცე­მას ით­ვა­ლის­წი­ნებს. წიგ­ნე­ბი 23 სექ­ტემ­ბრი­დან, თვე­ში ერთხელ, გა­ზეთ „კვი­რის პა­ლიტ­რას­თან“ ერ­თად გა­ი­ყი­დე­ბა. თი­თო­ე­უ­ლი წიგ­ნის ფასი 13.5 ლარი (გა­ზეთ­თან ერ­თად 15 ლარი) იქ­ნე­ბა. რო­გორც გა­მომ­ცემ­ლო­ბა­ში გან­მარ­ტა­ვენ, ეს იქ­ნე­ბა გა­მო­ცე­მა, რო­მე­ლიც მკი­თხველს წმინ­და წე­რი­ლის სწო­რად გა­აზ­რე­ბა­ში და­ეხ­მა­რე­ბა.

„ბიბ­ლია გან­მარ­ტე­ბე­ბით“ არა­ერთ ქვე­ყა­ნა­შია გა­მო­ცე­მუ­ლი, თუმ­ცა სა­ქარ­თვე­ლო­ში მსგავ­სი პრო­ექ­ტი პირ­ვე­ლად ხორ­ცი­ელ­დე­ბა. გან­მარ­ტე­ბე­ბის ტექ­სტებ­ზე მუ­შა­ო­ბენ თე­ო­ლო­გე­ბი, თბი­ლი­სის სა­სუ­ლი­ე­რო აკა­დე­მი­ის ბიბ­ლი­ის კა­თედ­რის წარ­მო­მად­გენ­ლე­ბი, ფი­ლო­ლო­გე­ბი, სა­სუ­ლი­ე­რო პი­რე­ბი.

 

2019-08-29 06:54:29

26 აგ­ვის­ტოს, სპე­ცი­ა­ლუ­რად მა­რი­ა­მო­ბის დღე­სას­წა­უ­ლის­თვის გა­მო­ვიდა "ფსალ­მუნ­ნი", რო­მელ­იც გა­მომ­ცემ­ლო­ბა „პა­ლიტ­რა L-მა” მო­ამ­ზა­და.

რო­გორც გა­მომ­ცემ­ლო­ბა­ში გან­მარ­ტა­ვენ, ცოტა ხნის წინ მათ მიერ გა­მო­ცე­მულ „ლოც­ვანს“ ძა­ლი­ან დიდი და პო­ზი­ტი­უ­რი გა­მოხ­მა­უ­რე­ბა მოყ­ვა და სწო­რედ ამი­ტომ გა­და­წყვი­ტეს, ამ­ჯე­რად, „ფსალ­მუნ­ნი“ გა­მო­ე­ცათ. ამ იდე­ას ერთჯე­რა­დი სახე არ ექ­ნე­ბა და სა­მო­მავ­ლოდ, სხვა სა­ეკ­ლე­სიო წიგ­ნე­ბის გა­მო­ცე­მაც იგეგ­მე­ბა.

„ეს გა­მო­ცე­მა შედ­გე­ნი­ლია წე­სი­სა­მებრ, ტრა­დი­ცი­უ­ლი ფსალ­მუ­ნის ენით. არის მცი­რე დე­ტა­ლე­ბი, რო­მელ­თა გათ­ვა­ლის­წი­ნე­ბა კომ­ფორ­ტულს გახ­დის ჩვენ მიერ გა­მო­ცე­მუ­ლი „ფსალ­მუ­ნე­ბის“ კი­თხვას: ყო­ველ კა­ნონ­ში წა­სა­კი­თხი „დი­დე­ბა“ გან­სხვა­ვე­ბუ­ლი ზო­მი­სა და ფე­რის შრიფ­ტით არის გა­მო­ყო­ფი­ლი. „დი­დე­ბის“ ად­გი­ლას წა­სა­კი­თხი ლოც­ვა მკვეთ­რად არის გა­მო­ყო­ფი­ლი და ად­ვი­ლად მი­საგ­ნე­ბია ყვე­ლას­თვის. რო­დე­საც ფსალ­მუ­ნებს მიც­ვა­ლე­ბულ­თა სუ­ლის სა­ო­ხად კი­თხუ­ლო­ბენ, „დი­დე­ბის“ ად­გი­ლას იკი­თხე­ბა მცი­რე ლოც­ვა მიც­ვა­ლე­ბულ­თათ­ვის: „მო­იხ­სე­ნე, ქრის­ტე ღმერ­თო“. დამ­წყებ მლოც­ვე­ლებს ყო­ველ­თვის უჭირთ ხოლ­მე ამ ლოც­ვის პოვ­ნა წიგნ­ში, სწო­რედ ამი­ტომ, ისიც ცალ­კე გა­მოვ­ყა­ვით და შე­სა­ბა­მი­სი გვერ­დიც მი­ვუ­თი­თეთ,“ - გან­მარ­ტა­ვენ გა­მომ­ცემ­ლო­ბა­ში.

რაც შე­ე­ხე­ბა ფსალ­მუ­ნე­ბის შე­ფუთ­ვა­სა და დი­ზა­ინს, ის ისე­თი­ვე მა­ღალ­ხა­რის­ხი­ა­ნია, რო­გო­რიც წინა გა­მო­ცე­მა - ტყა­ვის ელ­ვა­შე­საკ­რა­ვი­ა­ნი გა­რე­კა­ნით, რათა ტა­რე­ბი­სას არ გა­იც­ვი­თოს. ასე­ვე მა­ღა­ლი ხა­რის­ხი­საა პო­ლიგ­რა­ფია და ქა­ღალ­დი, ფურ­ცლე­ბი ოქ­რო­სარ­ში­ი­ა­ნია.

„ფსალ­მუნ­ნის“ გა­მო­ცე­მას სი­ხა­რუ­ლით ხვდე­ბი­ან რო­გორც სა­სუ­ლი­ე­რო პი­რე­ბი, ისე მათი მრევ­ლი.

დე­კა­ნო­ზი ლე­ვან მა­თეშ­ვი­ლი: „ფსალ­მუნ­ნი“ არის უფ­ლი­სა და ადა­მი­ა­ნის სა­ურ­თი­ერ­თო­ბო სივ­რცე, წიგ­ნი, რომ­ლი­თაც ადა­მი­ა­ნი ღმერ­თს ესა­უბ­რე­ბა. ეს არის იმ ადა­მი­ა­ნის და­წე­რი­ლი წიგ­ნი, რო­მელ­მაც გან­ვლო უსას­რუ­ლო გა­მოც­დი­ლე­ბა ცოდ­ვით და­ცე­მი­დან უფალ­თან ამაღ­ლე­ბამ­დე და სა­უ­კე­თე­სო გზა აირ­ჩია უფალ­თან ურ­თი­ერ­თო­ბის - ამ სი­ტყვე­ბით ახ­ლაც ადი­დებს, ევედ­რე­ბა და ჰმად­ლობს მას. შე­სა­ბა­მი­სად, „ფსალ­მუნნ­ში“ არის ყვე­ლა­ფე­რი ის, რაც ადა­მი­ანს ეხ­მა­რე­ბა უფალ­თან მე­გობ­რო­ბა­ში - და­ცე­მუ­ლი მდგო­მა­რე­ო­ბი­დან ამაღ­ლე­ბი­სათ­ვის.“

„ფსალ­მუნ­ნი“ გა­ზეთ „კვი­რის პა­ლიტ­რას­თან“ ერ­თად გა­მო­ი­ცა და მის შე­ძე­ნას მკი­თხვე­ლი სპე­ცი­ა­ლურ ფა­სად - 13 ლა­რად შეძ­ლებს.

2019-08-26 13:39:45

25 წელი სო­ხუ­მის და­ცე­მი­დან - ეს არა უბ­რა­ლოდ რი­ცხვე­ბი, არა­მედ სევ­დის, სახ­ლის, წარ­სუ­ლის მო­ნატ­რე­ბის დროა, რო­მე­ლიც არას­დროს გა­უ­ნელ­დე­ბათ მათ, ვი­საც აფხა­ზე­თის ოკუ­პა­ცი­ის შე­დე­გად ახა­ლი ცხოვ­რე­ბის და­წყე­ბა მო­უ­წი­ათ. აფხა­ზე­თის ოკუ­პა­ცი­ის სა­კი­თხი რომ ისევ ძა­ლი­ან მტკივ­ნე­უ­ლი და მძი­მეა, ამას არ­ტურ იურ­კე­ვი­ჩი­სა და მალ­ხაზ ჯა­ჯა­ნი­ძის ავ­ტო­რო­ბით შექ­მნი­ლი მხატ­ვრულ-დო­კუ­მენ­ტუ­რი ნა­წარ­მო­ე­ბი „და­მარ­ხუ­ლი ვა­ზიც“ მოწ­მობს. წიგნ­ში, რო­მე­ლიც გა­მომ­ცემ­ლო­ბა „პა­ლიტ­რა L“-მა ცოტა ხნის წინ გა­მოს­ცა, სრუ­ლი სი­ზუს­ტი­თაა გად­მო­ცე­მუ­ლი ფაქ­ტე­ბი, რომ­ლე­ბიც რუ­სე­თის მხრი­დან აფხა­ზე­თის ტე­რი­ტო­რი­ის ოკუ­პა­ცი­ი­სას მოხ­და და ის ემო­ცი­ე­ბი, რომ­ლებ­საც ომს გა­მოქ­ცე­უ­ლი ათა­სო­ბით დევ­ნი­ლი გა­ნიც­დი­და.

-0:08

ყვე­ლა­ფე­რი, რაც ამ წიგნ­ში წე­რია, რე­ა­ლუ­რად მოხ­და. ომის შე­დე­გად, 16 წლის მა­ხო­სა და მის მე­გობ­რებს მშობ­ლი­უ­რი კე­რის მი­ტო­ვე­ბა მო­უხ­დათ და სი­ცო­ცხლი­სა და ღირ­სე­ბის შე­სა­ნარ­ჩუ­ნებ­ლად, ია­რა­ღის ხელ­ში აღე­ბა გა­და­წყვი­ტეს. მალ­ხა­ზის უფ­რო­სი ძმა ბრძო­ლით მი­იკ­ვლევ­და გზას გა­სა­ჭირ­ში ჩა­ვარ­დნი­ლი უმ­ცრო­სი ძმის და­სახ­სნე­ლად. წიგნ­ში ვერ იხი­ლავთ ვერც პო­ლი­ტი­კას, ვერც ჰე­რო­იზმს, ეს არის ადა­მი­ა­ნურ გან­ცდებ­ზე, ტკი­ვილ­ზე, მო­ნატ­რე­ბა­ზე აგე­ბუ­ლი ნა­წარ­მო­ე­ბი, რო­მელ­მაც შე­უძ­ლე­ბე­ლია, ვინ­მე გულ­გრი­ლი და­ტო­ვოს.

სა­ინ­ტე­რე­სოა, რა­ტომ გა­და­წყვი­ტა ლატ­ვი­ელ­მა მწე­რალ­მა, სა­ქარ­თვე­ლო­ში მომ­ხდა­რი ის­ტო­რი­უ­ლი მოვ­ლე­ნე­ბის გავ­ლე­ნით წიგ­ნი შე­ექ­მნა? არ­ტურ იურ­კე­ვი­ჩი ჩვენს ქვე­ყა­ნა­ში 2009 წელს სა­მუ­შაო ვი­ზი­ტით ჩა­მო­ვი­და, სა­ქარ­თვე­ლო თავ­და­ვი­წყე­ბით შე­უყ­ვარ­და და აქა­უ­რო­ბის შე­სა­ხებ ბევ­რი რა­მეც შე­ი­ტყო. მისი გა­მოც­დი­ლე­ბის, გან­ცდე­ბის, ნა­წარ­მო­ე­ბის შექ­მნის პრო­ცე­სი­სა და სა­ქარ­თვე­ლოს მი­მართ და­მო­კი­დე­ბუ­ლე­ბის შე­სა­ხებ არ­ტურ იურ­კე­ვიჩ­მა გვიამბო:

- რო­გორ და­ი­წყო თქვე­ნი თა­ნამ­შრომ­ლო­ბა გა­მომ­ცემ­ლო­ბა „პა­ლიტ­რა L”-თან?

- ამის­თვის მად­ლო­ბა არაჩ­ვე­უ­ლებ­რივ მწე­რალ­სა და ადა­მი­ანს, დათო ტუ­რაშ­ვილს უნდა გა­და­ვუ­ხა­დო. თა­ვის დრო­ზე მე წა­ვი­კი­თხე მისი ფარ­თოდ ცნო­ბი­ლი რო­მა­ნი „ჯინ­სე­ბის თა­ო­ბა“ და მო­ნუს­ხუ­ლი ვი­ყა­ვი იმით, თუ რო­გორ ოს­ტა­ტუ­რად ყვე­ბა ის დო­კუ­მენ­ტურ ის­ტო­რი­ას მხატ­ვრუ­ლი მე­თო­დე­ბის გა­მო­ყე­ნე­ბით. ვი­ნა­ი­დან მე თა­ვად ვი­ყა­ვი დიდი ხნის გან­მავ­ლო­ბა­ში ჟურ­ნა­ლის­ტი­კით და­კა­ვე­ბუ­ლი და მიყ­ვარს ის­ტო­რია და სა­არ­ქი­ვო დო­კუ­მენ­ტებ­თან მუ­შა­ო­ბა, ყო­ველ­თვის ვი­აზ­რებ­დი „ფაქ­ტე­ბის“ ძა­ლას. მაგ­რამ მხატ­ვრულ მო­ნა­თხრობ­ში ეს ძალა გა­ათ­მა­გე­ბით იგ­რძნო­ბა.

palitraL

დათო „და­მარ­ხუ­ლი ვა­ზის“ ხელ­ნა­წე­რის ერთ-ერთი პირ­ვე­ლი მკი­თხვე­ლი გახ­და. რო­მა­ნით აღ­ფრთო­ვა­ნე­ბულ­მა მი­თხრა, რომ იმ ომზე და­წე­რი­ლი, უკე­თე­სი არა­ფე­რი წა­უ­კი­თხავს და თა­ვად გა­და­წყვი­ტა წიგ­ნის გა­მომ­ცემ­ლო­ბის­თვის შე­თა­ვა­ზე­ბა. მის მო­წო­დე­ბას მთა­ვა­რი რე­დაქ­ტო­რი, მაია ალუ­და­უ­რი გა­მო­ეხ­მა­უ­რა, რო­მელ­მაც ის­ტო­რი­ის წა­კი­თხვის შემ­დეგ თქვა, რომ მათ უბ­რა­ლოდ არ აქვთ უფ­ლე­ბა გვერ­დი აუ­ა­რონ ამ წიგნს.

- რა ინ­ფორ­მა­ცია გქონ­დათ სა­ქარ­თვე­ლოს შე­სა­ხებ, სა­ნამ წიგნ­ზე მუ­შა­ო­ბას და­ი­წყებ­დით? იცო­დით თუ არა რუ­სე­თის ფე­დე­რა­ცი­ის მხრი­დან სა­ქარ­თვე­ლოს ტე­რი­ტო­რი­ის 20%-ს ოკუ­პა­ცი­ის შე­სა­ხებ?

- რო­გორც აღ­მოჩ­ნდა, სა­ქარ­თვე­ლოს შე­სა­ხებ ჩემს პირ­ველ ჩა­მოს­ვლამ­დე არა­ფე­რი ვი­ცო­დი, მაგ­რამ ამავდრო­უ­ლად ვი­ცო­დი ყვე­ლა­ზე მთა­ვა­რი. კულ­ტუ­რა - ესაა სა­უბ­რის ფორ­მა, თა­ნაც სა­უ­კე­თე­სო შე­საძ­ლე­ბელ­თა შო­რის, იმი­ტომ, რომ ის გვაძ­ლევს სა­შუ­ა­ლე­ბას ვი­სა­უბ­როთ ყვე­ლა­ზე მთა­ვარ­ზე, ისეთ რა­მე­ებ­ზე, რომ­ლებ­საც ყო­ველ­დღი­ურ სა­უ­ბარ­ში ვერ შე­ე­ხე­ბი. ჩემ­თვის სა­ქარ­თვე­ლო კი­ნო­თი და­ი­წყო: მი­ხე­ილ კო­ბა­ხი­ძის მოკ­ლე­მეტ­რა­ჟი­ა­ნი შავ-თეთ­რი ფილ­მე­ბით, ოთარ იო­სე­ლი­ა­ნის არაჩ­ვე­უ­ლებ­რი­ვი ლენ­ტე­ბით და ყვე­ლა­ფე­რი იმით, რა­საც კი­ნო­ში რეზო გაბ­რი­ა­ძე აკე­თებ­და, გი­ორ­გი და­ნე­ლი­ა­სა და ელ­დარ შენ­გე­ლა­ი­ას­თან ერ­თად. ყვე­ლა მათ­გან­მა ერ­თად და სა­თი­თა­ოდ აღ­მო­მა­ჩე­ნი­ნეს უც­ნო­ბი, თით­ქმის ზღაპ­რუ­ლი ქვე­ყა­ნა და­სახ­ლე­ბუ­ლი გა­სა­ო­ცა­რი ადა­მი­ა­ნე­ბით: მკვეთ­რი, მხი­ა­რუ­ლი, ხელ­გაშ­ლი­ლი, მომ­ღე­რა­ლი, რა­ინ­დულ ქმე­დე­ბებ­ზე წამ­სვლე­ლი, წარ­მო­უდ­გე­ნე­ლი ჩემი ჩრდი­ლო­ეთ სამ­შობ­ლოს­თვის. ეს ქვე­ყა­ნა კი არა, ერთი დიდი „შე­რე­კი­ლე­ბის“ ოჯა­ხი იყო, შეკ­რე­ბი­ლი უზარ­მა­ზა­რი მა­გი­დის გარ­შე­მო.
აღ­მაფრ­თო­ვა­ნეს ამ ადა­მი­ა­ნებ­მა, გა­მი­ჩი­ნეს სურ­ვი­ლი მი­მე­ბა­ძა მათ­თვის და რაც შე­იძ­ლე­ბა მალე გავმხდა­რი­ყა­ვი იმ ქარ­თუ­ლი სუ­ლის უსას­რუ­ლო დღე­სას­წა­უ­ლის ნა­წი­ლი, რო­მე­ლიც ამ ფილ­მებ­ში იყო წარ­მოდ­გე­ნი­ლი.
მე და­ვუ­ჯე­რე გაბ­რი­ა­ძეს, და­ნე­ლი­ას, იო­სე­ლი­ანს და ყვე­ლა და­ნარ­ჩენს და გა­ვემ­გზავ­რე სა­ქარ­თვე­ლო­ში.

და იცით, რა აღ­მოჩ­ნდა? რომ მათ არ მო­ვუ­ტყუ­ე­ბი­ვარ. თით­ქოს მარ­თლაც ჩემს საყ­ვა­რელ ფილმში - „არაჩ­ვე­უ­ლებ­რი­ვი გა­მო­ფე­ნა“ აღ­მოვ­ჩნდი. აღ­მოვ­ჩნდი იმ ადა­მი­ა­ნე­ბის გა­რე­მოც­ვა­ში, რომ­ლე­ბიც ფიქ­რის გა­მო­სა­ხუ­ლე­ბით, ჟეს­ტე­ბი­თა და ერ­თმა­ნეთ­თან ურ­თი­ერ­თო­ბით ამ­ტკი­ცე­ბენ, რომ ადა­მი­ა­ნი სამ­ყა­როს სა­უ­კე­თე­სო მო­მენ­ტებ­ში შე­იც­ნობს და რომ ცხოვ­რე­ბა - ეს არის მის­და­მი სიყ­ვა­რულ­ში გა­მო­ტყდო­მა.

სწო­რედ ამ სიყ­ვა­რუ­ლით, ამ ინ­ტე­რე­სი­თა და ყუ­რა­დღე­ბით და­ვი­წყე წიგ­ნის, სა­ხელ­წო­დე­ბით „სა­ქარ­თვე­ლო“ ყო­ვე­ლი გვერ­დის ფურცვლა და მისი ის­ტო­რი­ის არა მხო­ლოდ ბედ­ნი­ე­რი, არა­მედ უბე­დუ­რი დღე­ე­ბის შეს­წავ­ლა. მი­უ­ხე­და­ვად ქარ­თვე­ლე­ბის მცდე­ლო­ბე­ბი­სა მო­უყვნენ მსოფ­ლი­ოს თა­ვი­ან­თი ტკი­ვი­ლის შე­სა­ხებ და იმის შე­სა­ხებ, რაც თუნ­დაც აფხა­ზე­თის ომში მოხ­და, საკ­მა­ოდ რთუ­ლია: მსოფ­ლიო - დიდი გუნ­დია და სა­ქარ­თვე­ლოს ხმა მას­ში გა­ნუ­მე­ო­რე­ბე­ლია, თუმ­ცა მისი გა­გო­ნე­ბა არც ისე ად­ვი­ლი.

- აღ­წე­რეთ წიგნ­ზე მუ­შა­ო­ბის პრო­ცე­სი, რო­გო­რი ის ემო­ცი­ე­ბი, რა­საც წე­რის პრო­ცეს­ში გა­ნიც­დი­დით?

- იცით, რი­გის ერთ-ერთ ცენ­ტრა­ლურ ბულ­ვარ­ში, მე­მო­რი­ა­ლუ­რი დაფა კი­დია შოთა რუს­თა­ვე­ლის „ვე­ფხის­ტყა­ოს­ნის“ ცი­ტა­ტით: „ვინ მოყ­ვა­რე­სა არ ეძებს, იგი თა­ვი­სა მტე­რია“. ეს წიგ­ნი ქვე­ყა­ნას ჩემი მალ­ხაზ ჯა­ჯა­ნი­ძეს­თან მე­გობ­რო­ბის შე­დე­გად მო­ევ­ლი­ნა. მე ის 10 წლის წინ გა­ვი­ცა­ნი, რო­დე­საც სა­ქარ­თვე­ლო­ში პირ­ვე­ლად ჩა­მო­ვე­დი. ჩვენ მა­ლე­ვე დავ­მე­გობ­რდით, ხში­რად ვა­ტა­რებ­დი დროს მას­თან სტუმ­რო­ბა­ში, მაგ­რამ ისე­თი ნდო­ბის მი­საღ­წე­ვად, რო­მე­ლიც მისი სუ­ლის ყვე­ლა­ზე სა­თუ­თი კუნ­ჭუ­ლის, მისი პი­რა­დი ცხოვ­რე­ბის ყვე­ლა­ზე მტკივ­ნე­უ­ლი ნა­წი­ლის შე­საც­ნო­ბად იყო სა­ჭი­რო, ბევ­რი წელი დაგ­ვჭირ­და.

ის, რისი გა­და­ტა­ნაც მას და ყვე­ლა იმ ადა­მი­ანს, ვი­საც აფხა­ზეთ­ში სა­კუ­თა­რი სახ­ლე­ბის იძუ­ლე­ბით და­ტო­ვე­ბა მო­უხ­და, იმ­დე­ნად მტკივ­ნე­უ­ლია, რომ მი­უ­ხე­და­ვად გან­ვლი­ლი წლე­ბი­სა უბ­რა­ლოდ ადა­მი­ა­ნუ­რად რთუ­ლია მო­ყო­ლა: შე­საძ­ლოა გა­მო­იწ­ვიო თა­ნაგ­რძნო­ბა, მაგ­რამ რთუ­ლია ვინ­მემ გა­გი­გოს. ამი­ტომ, რო­დე­საც მალ­ხაზ­მა სა­კუ­თა­რი ის­ტო­რი­ის გა­ზი­ა­რე­ბა გა­და­წყვი­ტა, ეს ჩემ­თვის ჭეშ­მა­რი­ტი და ფას­და­უ­დე­ბე­ლი გულ­წრფე­ლო­ბა აღ­მოჩ­ნდა.

ამის გა­გე­ბა მარ­თლაც რთუ­ლია: რა­ტომ ცხოვ­რო­ბენ მის სახ­ლში უცხო ადა­მი­ა­ნე­ბი იქ, სა­დაც წას­ვლის უფ­ლე­ბაც, მა­გა­ლი­თად მე მაქვს და მას - არა? ეს არ გტო­ვებს გულ­გრილს. მო­ნა­თხრობ­მა იმ­დე­ნად შემძრა, გა­დავ­წყვი­ტე მის მშობ­ლი­ურ სო­ფელ­ში წავ­სუ­ლი­ყა­ვი, დავ­მდგა­რი­ყა­ვი მისი დან­გრე­უ­ლი სახ­ლის ზღურ­ბლზე და დავ­კონ­ტაქ­ტე­ბო­დი ნა­თე­სა­ვებს, რომ­ლებ­თა­ნაც მალ­ხაზს ალა­ხა­ძის და­ტო­ვე­ბის შემ­დეგ კო­მუ­ნი­კა­ცია არ ჰქო­ნია. მე ეს გა­ვა­კე­თე.

რო­დე­საც მალ­ხა­ზის ბი­ძას­თან ვი­ყა­ვი სტუმ­რად და მისი სახე და­ვი­ნა­ხე, პირ­ვე­ლი სა­ტე­ლე­ფო­ნო სა­უბ­რი­სას - 26 წლის შემ­დეგ, მივ­ხვდი, რომ ეს ემო­ცი­ე­ბი უბ­რა­ლოდ არ შე­იძ­ლე­ბო­და უთ­ქმე­ლად დარ­ჩეს; რომ მალ­ხა­ზის ის­ტო­რია აუ­ცი­ლებ­ლად უნდა იქ­ნას მო­ყო­ლი­ლი იმის­თვის, რომ დევ­ნი­ლე­ბი­სა და ომ­გა­მოვ­ლი­ლი ადა­მი­ა­ნე­ბის თი­თო­ე­ულ­მა სა­ბე­დის­წე­რო ამ­ბავ­მა, მის ის­ტო­რი­ა­ში ანა­რეკ­ლი იპო­ვოს.

- წიგნ­ზე მუ­შა­ო­ბას რა დრო დას­ჭირ­და?

- გა­აჩ­ნია, რო­გორ და­ვით­ვლით. უშუ­ა­ლოდ წიგ­ნის წე­რის პრო­ცე­სი ორ წელ­ზე მეტ­ხანს გაგ­რძელ­და, მაგ­რამ წიგ­ნი მხო­ლოდ შავი ნა­წე­რი­დან გა­და­თეთ­რე­ბუ­ლი სი­ტყვე­ბის რა­ო­დე­ნო­ბა არ არის. ესაა მთე­ლი დაგ­რო­ვი­ლი გა­მოც­დი­ლე­ბა: რო­გორც პი­რა­დი, ისე სხვი­სი. ჩემ­თვის წიგ­ნის წერა სა­ქარ­თვე­ლო­ში ჯერ კი­დევ პირ­ვე­ლი ჩა­მოს­ვლი­სას და­ი­წყო. თით­ქმის ათი წელი დამ­ჭირ­და იმის­თვის, რომ სა­ქარ­თვე­ლო ბო­ლომ­დე შე­მეგ­რძნო, შე­მეც­ნო მისი ცხოვ­რე­ბის წესი და ჩავფლუ­ლი­ყა­ვი გა­რე­მოც­ვა­ში. მალ­ხაზს ამის სა­ჭი­რო­ე­ბა არ ჰქონ­და, მან თა­ვად იცხოვ­რა ამ ის­ტო­რი­ით. მის­თვის ჩვე­ნი შე­მოქ­მე­დე­ბი­თი პრო­ცე­სის სიმ­ბი­ო­ზი ემო­ცი­უ­რი თვალ­საზ­რი­სით იყო რთუ­ლი: თა­ვი­დან გა­მო­იწ­ვიო შენს მეხ­სი­ე­რე­ბა­ში ყვე­ლა­ფე­რი ის, რის და­ვი­წყე­ბა­საც ამ­დე­ნი წელი ცდი­ლობ.

მე ძა­ლი­ან მო­ხა­რუ­ლი ვარ, რომ ნამ­დვი­ლი შე­მოქ­მე­დე­ბი­თი დუ­ე­ტი გა­მოგ­ვი­ვი­და სა­ერ­თო მიზ­ნით: დაგ­ვე­წე­რა არა უბ­რა­ლოდ ემო­ცი­უ­რი მო­ნა­თხრო­ბი იმ მოვ­ლე­ნებ­ზე, არა­მედ მაქ­სი­მა­ლუ­რად ობი­ექ­ტუ­რი, გა­წო­ნას­წო­რე­ბუ­ლი ის­ტო­რია, რომ­ლის მა­გა­ლით­ზე ადა­მი­ა­ნებს შე­ეძ­ლე­ბათ გა­იხ­სე­ნონ ბა­ნა­ლუ­რი ჭეშ­მა­რი­ტე­ბა, რო­მე­ლიც ასე ხში­რად ავი­წყდე­ბათ: მთე­ლი ძა­ლით უნდა ვე­ცა­დოთ ომის თა­ვი­დან არი­დე­ბას, იმი­ტომ, რომ ომ­გა­მოვ­ლილ­თათ­ვის ის არ მთავ­რდე­ბა ბოლო გას­რო­ლი­ლი ტყვი­ით და მათ სი­ცო­ცხლის ბოლო წუ­თამ­დე თან სდევს.

- ქარ­თვე­ლი მკი­თხვე­ლის­გან რა მო­ლო­დი­ნე­ბი გაქვთ?

- ქარ­თვე­ლი მკი­თხვე­ლის­გან მხო­ლოდ ერთი მო­ლო­დი­ნი შე­იძ­ლე­ბა მქონ­დეს, რომ ისი­ნი გა­დაშ­ლი­ან ამ წიგნს და წა­ი­კი­თხა­ვენ, იმი­ტომ, რომ ის მათ­თვის და­ი­წე­რა. რო­გორც გა­მოც­დი­ლე­ბამ გვიჩ­ვე­ნა, ვინც წიგ­ნის გა­დაშ­ლა გა­და­წყვი­ტა, ვე­რა­ვინ მო­ა­ხერ­ხა მისი გა­და­დე­ბა. არა­ერ­თმა მკი­თხველ­მა წა­ი­კი­თხა 480 გვერ­დი ერთ დღე-ღა­მე­ში. მა­გა­ლი­თად, კი­ნო­სა და თე­ატ­რის ლე­გენ­და­რულ­მა ქარ­თველ­მა მსა­ხი­ობ­მა, გოგი ხა­რა­ბა­ძემ.

წიგ­ნი - ესაა სა­უ­ბა­რი ავ­ტორ­სა და მკი­თხველს შო­რის ყვე­ლა­ზე მთა­ვარ­ზე, ხოლო ლი­ტე­რა­ტუ­რა - ხერ­ხი გა­ა­ცო­ცხლო სა­კუ­თა­რი თა­ვის უც­ნო­ბი ნა­წი­ლი, მი­ი­ღო გა­მოც­დი­ლე­ბა, რე­ა­ლო­ბა­ში გან­ცდის გა­რე­შე და ამ­გვა­რად გა­ი­გო რა­ღაც ახა­ლი სა­კუ­თარ თავ­ზე. წარ­მო­იდ­გი­ნეთ, რომ თქვე­ნი სული სა­სახ­ლეა უამ­რა­ვი ოთა­ხით. და თი­თო­ე­ულ მათ­გან­ში შუ­ქია ჩამ­ქრა­ლი. ამ­გვა­რად, ყო­ვე­ლი წა­კი­თხუ­ლი წიგ­ნი სი­ნათ­ლეა, რო­მე­ლიც ამ ოთახ­ში ინ­თე­ბა და თქვენ იგებთ, რომ მთე­ლი ამ ხნის გან­მავ­ლო­ბა­ში ის თქვენ­ში იყო.

- თუ მი­ი­ღეთ უკუ­კავ­ში­რი მკი­თხვე­ლის­გან და რო­გო­რია ის?

- მე და მალ­ხა­ზი უსა­ზღვროდ მო­ხა­რუ­ლე­ბი ვართ იმ შთამ­ბეჭ­და­ვი გა­მოხ­მა­უ­რე­ბე­ბის გამო, რომ­ლე­ბიც წიგ­ნის გა­მოს­ვლას მოჰ­ყვა, არამ­ხო­ლოდ სა­ქარ­თვე­ლო­ში, არა­მედ უკ­რა­ნი­ა­შიც, სა­დაც წიგ­ნის უკ­რა­ნი­უ­ლი თარ­გმა­ნი უკვე გა­მო­ი­ცა. ინ­ტე­რე­სი და წარ­მა­ტე­ბა, რო­მე­ლიც წიგნს უკ­რა­ი­ნა­ში სდევს თან, კი­დევ ერთხელ უს­ვამს ხაზს ორი ერის სი­ახ­ლო­ვეს, რო­მელ­თაც შავი ზღვის გარ­და, სა­ერ­თო უბე­დუ­რე­ბაც აერ­თი­ა­ნებს.

ყვე­ლა­ზე მთა­ვა­რი სი­ტყვა, რო­მელ­საც მკი­თხვე­ლი თა­ვის შე­ფა­სე­ბებ­ში იყე­ნებს ესაა „ადა­მი­ა­ნუ­რი“. ჩვენ ძა­ლი­ან გვინ­დო­და დაგ­ვე­წე­რა ობი­ექ­ტუ­რი, აპო­ლი­ტი­კუ­რი ამ­ბა­ვი ერთ პი­რად, მაგ­რამ ათა­სო­ბით ადა­მი­ა­ნის­თვის და­მა­ხა­სი­ა­თე­ბელ სა­ბე­დის­წე­რო ის­ტო­რი­ულ ამ­ბავ­ზე იმის­თვის, რომ მი­უ­ხე­და­ვად თე­მის სიმ­ძი­მი­სა, ის გა­მო­სუ­ლი­ყო ადა­მი­ა­ნუ­რი, შეძ­ლე­ბის­დაგ­ვა­რად ნა­თე­ლი და ლი­რი­უ­ლი; იმის­თვის, რომ მას­ში ყო­ფი­ლი­ყო ად­გი­ლი ყვე­ლაფ­რის­თვის, რაც ადა­მი­ა­ნის ცხოვ­რე­ბა­შია და არა მხო­ლოდ მწუ­ხა­რე­ბის­თვის.

ვფიქ­რობ, რომ წარ­მა­ტე­ბის ერთ-ერთი სა­ი­დუმ­ლო ისაა, რომ ომი 16 წლის მო­ზარ­დის თვა­ლი­თაა და­ნა­ხე­ბუ­ლი: სუფ­თა, სრუ­ლი­ად უდა­ნა­შა­უ­ლო, სამ­ყა­რო­სად­მი გახ­სნი­ლი ბი­ჭი­სა, რო­მე­ლიც იძუ­ლე­ბუ­ლია გა­ი­ა­როს ყვე­ლა ეს კოშ­მა­რი „დი­დუ­რი თა­მა­შე­ბი­სა“. ასე­თი ბავ­შვი თი­თო­ე­ულ ჩვენ­გან­ში ცხოვ­რობს და ჩვენ სწო­რედ მას მივ­მარ­თავთ!

2019-06-21 08:39:10
თვის ბესტსელერები