ამბ"რ"ნი, უმბ"რ"ნი და ა"რ"აბნი
ამბ"რ"ნი, უმბ"რ"ნი და ა"რ"აბნი
ამბ"რ"ნი, უმბ"რ"ნი და ა"რ"აბნი
31 აგვისტო, 2015 წ.

ჩემს ცხოვრებაში არის დღეები, როცა ტრაგიზმი ისეთ სიამოვნებას მანიჭებს, გაკვირვებული ვფიქრობ ხოლმე, რა შეიძლება ამას ერქვას?! სულიერი კათარზისის მოთხოვნილება?! თუ საკუთარი არსებობის აზრის დამტკიცება. ასეთ დღეებში ადრე ტერენტის ვკითხულობდი ხოლმე, რაც გავიზარდე, პოეზიაზე უფრო პროზას ვეძალები. ქალი ავტორების მიმართ საოცარი დამოკიდებულება მაქვს, ქალი ავტორები კაცებსაც უგებენ და სხვა ქალებსაცთქო , ასე მგონია, ნაირა გელაშვილზე მინდა ვწერო, თან მინდა წიგნის მიმოხილვა დავწერო და არა ფემინისტური თეორია ან საკუთარი ცხოვრების „რივიუ“. ვიცი, გამიჭირდება.
რთულია წიგნებზე წერა, განსაკუთრებით ისეთ წიგნებზე წერაა რთული, რომ კითხულობ და ყველა პასაჟში საკუთარ თავს პოულობ. „ღამღამობით ქალები ყველა ტირიან… ამბობენ, ვინც ვერ ტირის მალე ბერდებაო.“- მერცია ამბობს ერთგან.
ჰო, მერცია ნაირა გელაშვილის „ამბრნი, უმბრნი და არაბნის“ მთავარი გმირი ქალია.
„ „ამბრნი, უმბრნი და არაბნი“ – „რ-ებმა“ ჩაიგრიალეს და მე შიშისაგან გამაჟრჟოლა.“
აბა, მართლა წარმოთქვით ეს სიტყვები და იქნებ, კაცისაც გავიგოთ, არც ეგ ვიცი. ხანდახან მგონია, რომ მეც მერცია ვარ, არ ვიცი, ეს ტრაგიზმი უფრო მნიშვნელოვანს მხდის, ალბათ, და მაგიტომ. როცა გგონია, რომ ყველაფერი დასრულდა, როცა საკუთარი უცნაურობა ყველასთან გაშორებს და უამრავი ხალხით გარშემორტყმულიც კი მარტო ხარ. გადაგეყრება ცხოვრებაში ვიღაცა, ობიექტური ხედვით შენგან რომ არაფრის ღირსია და გაგიმერციავებს, სიყვარულის შეგრძნებას დაგიბრუნებს, შემოიჭრება შენს დალაგებულად არეულ ან არეულად დალაგებულ ცხოვრებაში ვიღაც, ყველაფერს სხვანაირად დაგანახვებს, გასწავლის, რომ არსებობს სხვა სივრცეებიც, იმათზე უკეთესი ვიდრე აქამდე გინახავს, და წავა, უკანმოუხედავად,არც სივრცეებზე მოგონებებს დაგიტოვებს,არც საჩუქრებს,არც პერანგებს,შარფებს,წიგნებს,არაფერს საერთოდ. დაგიტოვებს მხოლოდ საკუთარ სურნელს, იმაზე უფრო მძაფრს, ვიდრე რამე განგიცდია აქამდე . წავა და დაელოდება, როდის ადგები და მოძებნი, როდის მიხვდები, რომ უმისოდ არ შეგიძლია, როდის შეგეკვრება სუნთქვა მისი მონატრებით და მერე ასე სუნთქვაშეკრული თუ სახლის კართან მიადგები, ამას საკუთარ დამსახურებას მიაწერს. ჰო, ოღონდ მერცია არ უნდა იყო, თორემ საკუთარი ტკივილი ან რაღაც ამოუცნობი ეგოიზმის საშუალებას არ მოგცემს, არ მოგცემს საშუალებას იმ სურნელს მიჰყვე , კაცმა რომ დაგიტოვა იმ კოშკში, შენ რომ ნახევრად შიშველმა კედლებზე იბობღე. მერე იფიქრებ, ჩემი სათქმელი ბოლომდე რომ მეთქვა, გრძნობები ბოლომდე დამეფერთხებინა თავზე, იქნებ, ყველაფერი ყოფილიყო სხვანაირად და ამ ფიქრის კომიკურობა ისტერიკულ სიცილამდე მიგიყვანს. იწვები პალატაში, თვალს მიაშტერებ კარის კუთხეს და მისი ყოველი გაღება მოგიტანს ლუდის, სიგარეტისა და იმ კაცის სუნს, შენ რომ ასე ძალიან გიყვარს.
და კარის ყოველი გაღება იქნება ფარსი, ტრაგიკომედია.
ფარსი იქნები შენც!
მოკვდები ისე, თითქოს არც გამერციავებულხარ, მოკვდები ეგოისტურად, მარტო და კაცს, რომელსაც უყვარხარ, უფლებას არ მისცემ, მოიშოროს დანაშაულის გრძნობა შენ მიმართ, რადგან, ეს უკანასკნელი, ალბათ, ერთადერთია, რასაც ვერავინ დაივიწყებს და შენც გენდომება, არ დაგივიწყონ, სამუდამოდ სიზმრებში დაგისახლონ.
მომკალით და გენიოსი მგონია მე ეს ქალი,
მომკალით და არ მეგულება ქვეყნად ქალი ნაირა გელაშვილის ერთი სიტყვაც რომ წაიკითხოს და მისიანად არ მიიჩნიოს. ქალები არ არიან მარტივები, ქალები არ არიან სუსტები.
ნაირა გელაშვილის არც ერთი წიგნის გმირი ქალი არ არის ისეთი, ჩვენ რომ გვაჯერებენ, აქაოდა სუსტები ხართო, აქაოდა მთლიანად კაცებზე ხართ დამოკიდებულებიო.
ნაირა გელაშვილი არის ქართველი ფემინისტი, მე ასე მგონია და ყოველთვის, როცა მის წიგნებს ვკითხულობ, ერთადერთი გრძნობა არ მტოვებს, რომ ჩვენც შეგვიძლია, ვიყოთ ძლიერები, ვიყოთ თავისუფლები და რომ ეს „ც“ აქ ისეთივე უადგილოა, როგორც „ამბრნი, უმბრნი და არაბნში“ კაცის ცოლი იყო.
უადგილოა ყველა და ყველაფერი, რაც ჩვენს ტკივილისმომნიჭებელ განუზომებ სიხარულს ჩვენამდე არ უშვებს.
პირველად „დედის ოთახი“ რომ წავიკითხე, მახსოვს, ხმამაღლა ვქვითინებდი და საერთოდაც სათაურის გაგონებისთანავე სულ ერთი ამბავი მახსენდებოდა, ამბავი ჩემი ბავშვობიდან, ამბავი დაწყებითი კლასის მოსწავლისა, რომელმაც სიკვდილზე არაფერი იცოდა, ვიხსენებ, ჩემს კლასელს დედა გარდაეცვალა, არც იმ კლასელს ვიცნობდი კარგად და არც დედამისს, მაგრამ იმ დღეს, პანაშვიდიდან რომ სახლში მომიყვანეს, სრულიად უმიზეზოდ სიცხემ ამიწია და მაშინ გავაცნობიერე, რომ დედებსაც ერევათ ავადმყოფობა, დედებიც კვდებიან. იმის შემდეგ სიტყვა დედაზე რაღაც უცნაური მემართება ხოლმე, ტკივილი და სითბო ერთად მეღვრება გულში და მართლა არ ვიცი, რა უნდა ვქნა, როგორ მოვიქცე, რომ ეს განცდები დავაცალკევო.
ყოველთვის მაინტერესებდა, რა იყო დედაჩემის დედაჩემობამდე, როგორი იყო, როგორ ცხოვრობდა, მე ხომ მის შვილობამდე ცხოვრება არ მქონია, აი, მას კი ჰქონდა.
„მე ყოველთვის ვგრძნობ, როცა ელენე ავად არის, დავხუჭავ თვალებს და უცბად, არა მძინავს, ისე, მის სახეს დავინახავ… თითქოს საიდანღაც, სიბნელიდან მოიწევს სწრაფად.“- ამას კიდევ მერცია ამბობს.
დღეს მერციას შთაბეჭდილების ქვეშ უფრო ვარ ვიდრე „დედის ოთახის“, თუმცა იმ წიგნიდან ჩემს მეხსიერებაში სამუდამოდ დარჩა სიტყვები: შენი ცხოვრება უნდა გქონდეს და არავის გააქელვინო, ასეთი უფრო დასჭირდები ვინმეს, ვიდრე მუდამ სხვისი ცხოვრებით მცხოვრები და უშენთავისო.
ნაირა გელაშვილი ჩემთვის დასტურია იმისა, რომ ქალები უხილავი კალმებით აღარ წერენ, რომ ჩვენი ცხოვრებისეული გამოცდილება საშუალებას გვაძლევს, უფრო ემოციურები ვიყოთ, უფრო ნამდვილები.
ნაირა გელაშვილის წიგნები არის წიგნები ქალებისთვის, რომელთაც საკუთარი თავის სჯერათ, წიგნები ქალებისთვის, რომლებიც მიატოვეს, ქალებისთვის, რომლებიც თავად წავიდნენ, ქალებისთვის, რომელთაც სცემენ ან ეფერებიან, ქალებისთვის, რომელთაც ცხოვრების გზა დაჰკარგვიათ და კაცებისთვის, კაცებისთვის, რომელთაც ერთხელ მაინც ჰყვარებიათ ან მომავალში შეუყვარდებათ.
ზედმეტი სექსიზმი და ფემინიზმია, ალბათ, მაგრამ, კაცები მიდიან და მოდიან, ვრჩებით ჩვენ, საკუთარ სულ-სხეულ-თავშეძულებულები და გვრჩება უამრავი შეგრძნება, რომელიც გვინდა ნიაღვარივით გადმოვუშვათ ჩვენგან, ოღონდ აღარ ვიყოთ ისეთი მძიმეები, ოღონდ საკუთარი სიფარფატე დავიბრუნოთ.
განცდა მრავალგვარია, მაგრამ თუ ქართული პროზის დედოფლის( ეს გამოთქმა მეპათეტიკურება, მაგრამ ასეა და რა ვქნა) წიგნებმა რაღაც ნიაღვარი არ დაგიტოვათ, მაშინ სანუგეშოდ ვერაფერს გეტყვით.
ელფოსტაბეჭდვა